Ghost
Icon · UI_Icon_Read

World Documents

Kutup Yıldızı Balesi Antolojisi (IV)

world_document121678

Localized evidence

Text fields

2 fields
Ateşkuşu

Oyuncu Kadrosu
Khramov - Grandük Vernov'un Oğlu
Sirin - Ateşkuşu
Berstuk - İblis Kral
Vaselisa - Prenses
Orman Yaratıkları
İblis Kral'ın Yardakçısı ve diğerleri

(Sahne I)
Senaryo Özeti: Grandük Vernov'un her yıl dalları altından elmalarla dolup taşan, paha biçilmez bir altın elma ağacı vardır. Ancak son zamanlarda gizemli bir hırsız, bir yolunu bulup onca muhafızı atlatarak meyveleri çalmaktadır. Grandük, ağaca göz kulak olmaları için iki oğlunu sırayla nöbete gönderir, ancak ikisinin de çabası sonuçsuz kalır...

...

(Sahne II)
(Grandük Vernov'un bahçesi, dalları meyve yüküyle ağırlaşmış altın elma ağacının altı. Grandük'ün üçüncü oğlu Khramov, altın elmaların başında nöbet tutmaya gönüllü olmuştur. Ne dinlenmek için uzanır, ne de uykunun onu esir almasına izin verir. Gözlerini canlı ve berrak tutabilmek için, onları çimenlerden topladığı çiy damlalarıyla yıkar.
Zarif ve ahenkli bir müzik yükselir. Karartılmış sahnede tek bir kırmızı ışık belirir. Ateşkuşu, her bir tüyü alevler içinde gölgelerin arasından süzülür ve dans etmeye başlar. Hareketleri büyüleyici ama bir o kadar da güçlüdür. Khramov gözlerini ondan alamaz.) (Presto.)

Khramov: Demek... Uyuyup da kaçırdıkları o muazzam manzara buymuş...
Khramov: Altın elmalarla ziyafet çekmeye gelen büyülü kuş... Gözleri harlı bir ateş gibi alev alev.
Khramov: Karanlığın içinde ışıldıyor tüyleri, dans ediyor sönmek bilmeyen kıvılcımların arasında...
Khramov: Onu yakalayıp bu diyarın hükümdarına, halkının güneşine, sevgili babama sunacağım!

(Müzik aniden hızlanır. Khramov demir bir kement savurur ve elinde Ayna Kılıcıyla peşine düşer. Ateşkuşu panik halinde kaçarken tiz bir çığlık koparır. Biraz çırpınışın ardından Khramov onu kıskıvrak yakalar ve Ayna Kılıcını boğazına dayar. Müzik yavaş yavaş durularak daha sakin bir tempoya dönüşür.
Ay doğar ve sahne ışıkları dingin bir maviye bürünür.)

Khramov: Ey Ateşkuşu, ey Ateşkuşu, Altın elmalarla ziyafet çektin kendine, şimdiyse hırsızlığın bedelini ödemelisin.
Khramov: Hür doğmuş bedenin demir zincirlere vurulacak, etrafında yanan kıvılcımlar bile sönüp yitecek.
Khramov: Ey Ateşkuşu, ey Ateşkuşu... Grandük Vernov'un yatağının başucunda bekleyecek, her gün ona şarkılar söyleyeceksin.
Khramov: Herkes hayran kalacak güzelliğine. Ah, değerli mücevherlerle bezenmiş altın bir kafesi mesken tutacaksın kendine.

(Ateşkuşu'nun gözlerinden kristal gözyaşları süzülür. Zincirlere vurulmuş kanatlarını usulca kıpırdatır ve keskin gagasından bir kadının sesi yükselir.) (Adagio.)

Sirin: Ahmak çocuk, vahşi budala, dudaklarından yalnızca bencil kibrin dökülüyor.
Sirin: Kendi kahramanlık hayallerinde öylesine kaybolmuşsun ki, haksızlığa uğrayan diğer canların feryatlarını duyamıyorsun.
Sirin: Altın elmalar doğanın bir lütfu, yeryüzündeki her canlı onlardan tatmakta özgür. Onlar yalnızca insanoğluna ait değiller. Ahmak çocuk, anlayamıyor musun?
Sirin: Ve senin o kafesine boyun eğip girmeyeceğim. Alevler yutacak bedenimi, ölüm azat edecek ruhumu. Ahmak çocuk, nasıl anlamazsın?
Sirin: Dinle beni! Kaldır elindeki o kılıcı! İçinde hâlâ zerre kadar iyilik kaldıysa eğer, kaldır kılıcını ve kes boğazımı!
Sirin: Kanım kaynar sulara dönecek, yüreğini karartan o tozu yıkayıp atacak.

(Khramov kılıcını indirir. Genç yüzünde bir kafa karışıklığı ifadesi belirir ama demir kemendi sıkıca kavramayı sürdürür. Ateşkuşu gözlerini yumar ve yüzünü ondan kaçırır. Müzik giderek daha telaşlı bir ritim kazanır.)

Khramov: Ey Ateşkuşu, madem gerçekten bu kadar bilgesin, o halde üç sorumu yanıtla.
Khramov: Aklımdaki şu şüpheleri gider, ben de sana özgürlüğünü bahşedeyim.

(Ateşkuşu başını çevirip gözlerini Khramov'a diker.)

Khramov: Şiirin seçilmiş çocuğu sen olsaydın eğer, kaç altına satardın dizelerini?
Sirin: Şiirin seçilmiş çocuğu ben olsaydım eğer, böylesine utanç verici bir pazarlığa asla tenezzül etmezdim.
Sirin: Dizelerimi, bir cimrinin hazinesini sakladığı gibi sakınır, kara sevdalı bir genç kızın kalbini esirgediği gibi kıskançlıkla korurdum.

(Müzik giderek yükselir. Khramov bir adım geriler, yüzünde anlık bir korku belirir.)

Khramov: Madem iraden böylesine yüce, dizelerinin unutulmuş bir sandığın dibinde toz toplamasına nasıl gönlün elveriyor?
Sirin: Sessiz bir şair... Şöhretin sinsi tuzaklarına hiç düşmemiştir, o pespaye ve sıradan kalabalıklar tarafından unutulup gitmekten gayet memnundur.
Sirin: Başkaları mezarlıktan nasıl kaçarsa, o da insanoğlundan öyle kaçıyor. Gerçek mutluluğun ne olduğunu bir tek o bilebilir.

(Müzik yükselir. Khramov yüzünde büyüyen bir dehşetle iki adım daha geriler. Işıklar titrer.)

Khramov: Övgüyü aşağılık bir yaygara sayıp elinin tersiyle itiyorsun. Sefil insanların saçtığı zehri hiçe sayıyorsun. Peki ne geçti eline?
Sirin: Gerçek özgürlük!

(Khramov zinciri bırakıp yere yığılır. Işık üzerinden çekilir. Ateşkuşunun üzerine kızıl bir hüzme vurur ve müzik bir kez daha hafifler.) (Adagio.)

Khramov: Yeter Ateşkuşu. Seni azat ediyorum. Senin gibi bir iradeyi hiçbir demir zincir zapt edemez. Sen hiç kimseye ait değilsin.
Khramov: Seni asla gerçekten elimde tutamazdım... Bedenini en kuvvetli kement bağlamış, boğazına en keskin bıçak dayanmış olsa bile.

(Khramov, Ateşkuşunun zincirlerini çıkarır. Ateşkuşu, tüylerinin arasından altın sarısı, eşsiz bir kuyruk tüyünü usulca koparır ve ona sunar. Ardından havalanmaya hazırlanarak dans etmeye başlar. Müzik yumuşar ve dingin bir hale gelir.) (Adagio.)

Sirin: Anlaşılan iflah olmaz bir ahmak değilmişsin çocuk.

(Ateşkuşu kanatlarını açar, sahnenin kenarına doğru süzülür. Etrafındaki ışık ağır ağır söner.)

Sirin: İçimizde hâlâ yanarken özgürlüğün ateşi, daha yüce bir gaye uğruna çarparken yüreklerimiz...
Sirin: Kibre asla boyun eğme. Şöhretin, altının ya da sevginin seni bağlayan zincirlere dönüşmesine sakın izin verme.
Sirin: Bir kuşsan eğer, kanat aç gökyüzüne. Bir insansan, düş uzak diyarların yollarına...

(Ateşkuşu çıkar. Khramov, elinde altın sarısı tüyle sahnenin tam ortasında tek başına durur. Derin düşüncelere dalmıştır. Perde kapanır.)

...

(Sahne IV)

(Usul ve hüzünlü bir müzik duyulur. Vaselisa, yumuşak beyaz bir ışığın altında sahnenin tam ortasında dans etmektedir. Khramov, gölgelerin arasından adeta büyülenmişçesine onun güzelliğini seyre dalar.) (Adagio.)

Khramov: Ah, bir bana dönsen. Tek bir bakışın beni bulsa.
Khramov: Yüreğim sessizliğin içinde usul usul mırıldanıyor, tüm sırlarını önüne sermek için yanıp tutuşuyor.
Khramov: Seni neden burada buldum? Kaderin bana bahşettiği bir lütuf musun sen?
Khramov: Peki nasıl yaklaşabilirim sana, ey ay ışığı misali ışıldayan tanrıça?

(Vaselisa tedirginlikle etrafına bakınır. Dansı bırakır, müzik sessizliğe gömülür. Khramov, yüzünde çekingen bir ifadeyle gölgelerin arasından öne çıkar.)

Vaselisa: Karanlığın içinden beni izleyen de kim?
Khramov: Soylu leydim, ayın altındaki tanrıça... İnanın, size saygısızlık etmek değildi niyetim.
Khramov: Ben Khramov, Grandük Vernov'un oğlu, ruhu her daim uzak diyarlara çekilen bir avareyim.
Khramov: Orman, gecenin örtüsü altında kımıltısız ve sessiz. Ayaklarımın altındaki dökülmüş yapraklar bile dile gelmeye cüret edemiyor.
Khramov: Kalbimin ıssız bahçesi de böyleydi işte... Ta ki sen karşıma çıkana dek.
Khramov: Işığın içinden öylesine zarif süzüldün ki bütün neşem, bütün dünyam bir anda silinip gitti.
Khramov: Geriye bir sen, bir ben, bir de kalbimin atışı kaldı.
Khramov: Özgürlüğümü verirdim sana, zira sahip olduğum en kıymetli hazine o artık.

(Vaselisa ellerini kalbinin üzerinde kenetler. Yakışıklı Khramov içinde bir şeyleri uyandırmıştır. O çoktan unuttuğu mutluluk gözlerinde yeniden ışıldamaktadır. İkili, ay ışığı altında büyük bir coşkuyla dans etmeye başlar. Derken saklandıkları yerlerden çıkan sayısız orman canlısı da bu dansa eşlik eder. Müzik canlanarak çok daha hareketli bir tempoya bürünür.) (Presto.)

Vaselisa: Özgürlük, özgürlük! Öyle tatlısın ki... Nasıl da derin bir hasretle arzulanıyorsun.
Vaselisa: Beni yeni tanıyan biri, yüreğimin senin için nasıl delicesine yanıp tutuştuğunu bir bakışta görebilir mi?
Vaselisa: Yüreğinde yanan o ateşi ve içindeki su misali dingin şefkati hissediyorum.
Vaselisa: Adım Vaselisa... Uzun zamandır kedere tutsak bir kadınım ben.
Vaselisa: Oysa gelişin, incecik ve keskin bir ipek iplik gibi kesip atıyor tüm kederimi.
Vaselisa: O saklı pınarlar misali derin gözlerinin içine bakıyor ve orada yüzümün yansımasını görüyorum.
Vaselisa: Ne olur, bırak elini tutayım, gümüş ayın altında dans edelim.
Vaselisa: Böylesine derin bir sessizliğe bürünmüş bu ormanda, nasıl da pervasızca teslim ediyoruz kendimizi hazza!

(Sincaplar çiftin etrafında çember olup dans eder. Sahne aydınlanır.)

Sincaplar (hep bir ağızdan): Ne pervasız bir haz! Ne cesur yürekler taşıyor bu genç aşıklar!
Sincaplar (hep bir ağızdan): Ne sahici, ne ışıl ışıl bu sevgi sözleri! Onların bu içten yürekleri hepimizin içini titretti!

(Kuşlar da çiftin etrafında toplanır ve sahne daha da canlanır.)
Khramov: Elveda geleceği korkuyla arayan huzursuz yürek. Kader, cevabını verdi bana.
Khramov: Elveda yanı başımda yürüyen yalnız gölge. Nihayet geldi sevdiğim.
Khramov: Gökler kutsasın paylaştığımız bu ömrü.

Kuşlar (hep bir ağızdan): Gökler kutsasın paylaştığınız bu ömrü.
Kuşlar (hep bir ağızdan): Gökler şahitlik etsin sevginize.

(Işıklar kısılarak sahneyi koyu bir maviye bürür. Hareketli müzik usulca yavaşlar. Sahnenin kenarındaki ağaçların arasından ağır adımlarla bir tilki belirir. Aşıklar ve orman sakinleri, sanki zamanın ta kendisi durmuşçasına donakalır. Tilkinin üzerine tek bir beyaz ışık hüzmesi düşer.)

Tilki: Aşkınızın şahidi olarak sizden tek dileğim, tam karşınızda duran sevdiğinizin kıymetini bilmenizdir.
Tilki: Şu vefasız dünyada sevgiyi bilen bir yürek, paha biçilmez bir hazinedir.
Tilki: İlerideki yol zor geçecek, kader de oyunlarıyla sizi yoldan saptıracak.
Tilki: Dilerim hep yan yana yürür ve birbirinizde bulduğunuz o eşsiz bağın kıymetini bilmekten asla vazgeçmezsiniz.

(Işıklar eski parlaklığına döner. Tilki çıkar, ormanın cümbüşü kaldığı yerden devam eder. Müzik yeniden hareketlenir ve sahne ışığa boğulur.) (Presto.)

Sincaplar (hep bir ağızdan): Karşınızdakinin kıymetini bilin! İçten ve sevgi dolu bir kalp, hazinelerin en nadidesidir!
Kuşlar (hep bir ağızdan): Unutmayın! Sakın unutmayın! Orman şahittir buna!

Khramov: Sana daima sadık kalacağım Vaselisa... Sevgilim, gönlümün neşesi.
Vaselisa: Sana daima sadık kalacağım Khramov... Benim kahramanım, biricik sevgilim.

Sincaplar (hep bir ağızdan): İlerideki yol sarp ve dolambaçlı olacak. Birbirinize yoldaş olun ve birbirinizin kıymetini bilin!
Kuşlar (hep bir ağızdan): Unutmayın! Sakın unutmayın! Orman şahittir buna!

(Beyaz bir ışık hüzmesi yavaşça aydınlanır. Kuşlar ve sincaplar sahneden kaçışır, Vaselisa ise dehşet içinde gözlerini ışığa dikmiştir. Müzik aniden hızlanır.)

Vaselisa: Şafak söküyor!
Vaselisa: Sevgili Khramov, hiç durma, hemen kaç!
Vaselisa: Uyandı!
Vaselisa: Sevgili Khramov, seni taşa çevirmesine sakın izin verme!

(Vaselisa hızla sahneden çıkar. Khramov peşinden fırlar. Müzik yavaşça kaybolur ve perde kapanır.)

(Sahne V)

(İblis Kral'ın kalesinde, Berstuk derin uykusundan yeni uyanmıştır.
Yüzünden upuzun bir sakal sarkar, tırnakları uzayıp gitmiştir ve o iğrenç ağzından devasa sivri dişler fırlamıştır.
Vaselisa, kederden kahrolmuş, darmadağın bir halde kalenin içine dalar.
Khramov, Ayna Kılıcıyla İblis Kral'ın kapılarını ortadan ikiye yararak hışımla içeri dalar.
Berstuk'un hizmetkarları efendilerinin etrafında safları sıklaştırırken İblis Kral ellerini havaya kaldırıp büyü yapmaya hazırlanır.)

(Perde, hiddetle kabaran bir müzik eşliğinde açılır. Sahne uğursuz bir ışığa boğulmuştur. Khramov elinde Ayna Kılıcıyla İblis Kral'ın yardakçılarının ortasında dikilmektedir.) (Presto.)

Berstuk: Yemin ederim yaratılışın ilk şafağına. Yemin ederim yaratılışın son gününe.
Berstuk: Günahın zilleti ve utancı adına, ebedi hakikatin mutlak yüceliği adına yemin ederim!
Berstuk: Bugün, neşe dolu bir kavuşma için bir aradayız. Şimdi ise size elvedaların en korkuncunu bahşedeceğim!
Berstuk: Ah, şükredin merhametime! Size taşın o ebedi sükunetini bahşedeceğim!

Yardakçılar (hep bir ağızdan): Şükredin! İblis Kral Berstuk'un merhametine şükredin!
Yardakçılar (hep bir ağızdan): Şükredin! Taşın ebedi sükuneti artık sizin!

(Khramov, İblis Kral'ın yardakçılarına yenik düşmeye başlar. Hareketleri giderek ağırlaşır ancak tam o son anda, Ateşkuşunun ona verdiği altın sarısı tüyü çıkarır. Bu çağrıya yanıt veren Ateşkuşu, tiz bir çığlıkla ortaya çıkar. Üzerine vuran kırmızı bir ışık hüzmesinin altında vahşi bir dansa başlarken, müzik de coşarak çok daha çılgın bir tempoya ulaşır.) (Presto.)

Sirin: Kim ki altın sarısı tüyü taşır, özgürlüğün himayesi altındadır!
Sirin: Ve ruhları leke dolu tazılar, alevlere teslim edilecekler!

(Kırmızı ışık sahneye yayılır. İblis Kral'ın yardakçıları acı içinde ulur, yere yığılır ve kıvanıp yuvarlanarak sahneden çıkarlar. Orkestra tüm gücüyle coşarak senkoplu ritimlerin durmaksızın aktığı bir bölüme girer.)

Yardakçılar (hep bir ağızdan): Merhamet dilenin! İblis Kral Berstuk'un dehşetiyle titreyin!
Yardakçılar (hep bir ağızdan): Merhamet dilenin! Taşın ebedi sükuneti artık sizin!

(Khramov, İblis Kral'ın yardakçılarının elinden kurtulur. Kılıcı havada, gözlerinden okunan öfkeyle Berstuk'a döner. Müziğin temposu hızlanır.) (Presto.)

Khramov: Vaselisa, sevgilim! Nereye sakladın onu?
Khramov: İblis! İçinde zerre kadar korku varsa bırak sevdiğimi!

(Berstuk, Khramov'un hamlelerini savuşturup alaycı bir sırıtışla karşılık verir.)

Berstuk: Vaselisa... Alt tarafı bir köylü kızı, en alt tabakadan bir hizmetkar.
Berstuk: Onu sefalet dolu bir hayattan çekip çıkardım ve yaşaması için elmas şatoma getirdim.
Berstuk: O benim güzeller güzeli ilk yoldaşım, diyarımın yegane kraliçesi oldu.
Berstuk: Tüm hizmetkarlarımı o güzel ayaklarına serdim, her emrine amade olsunlar diye.
Berstuk: Doğu göğündeki bir yıldızdan, en saf altından bir taç kopardım onun için.
Berstuk: Bin çiçeğin arasından gece yarısının çiyini topladım ve o inci tanelerini onun güzel yüzüne serptim.
Berstuk: Bu fani dünyanın tüm zenginliklerini ayaklarına serdim. Karşılığında o da beni bütün kalbiyle sevmeli.

(Vaselisa sahnenin arka kısmında belirir, gözlerinde yaşlar parıldamaktadır. Söze girerken sesi titrer. Müzik yavaşlar ve ışık onun etrafında toplanır.)

Vaselisa: Seni kibirli Berstuk! Bir çiftlikte hizmetkardım ben, sefillerin en sefili.
Vaselisa: Fakat annemle babamın biriciğiydim ben; yavru kedilerin, yavru köpeklerin, buzağıların hanımıydım.
Vaselisa: Yanı başımda akşam güneşi, yerden altın sarısı taneler topladım.
Vaselisa: Engin kırlarda beyaz çiçekler derledim, ötüşen böcekler yoldaşlık etti bana.
Vaselisa: Seni kibirli Berstuk! Beni yuvamdan kopardın, elmastan bir zindanda gözyaşlarımla baş başa bıraktın.
Vaselisa: Altın tacın omuzlarıma çöken ağır bir yüktü, uşaklarınsa attığım her adımı gözetliyordu.
Vaselisa: Ah, ancak sen uykuya daldığında yeniden nefes alıp kendimi ormana atabiliyordum.
Vaselisa: Orada, yitirdiğim özgürlüğüm için döktüğüm gözyaşlarımla dans ederdim.

(Sahne ışığa boğulur. Vaselisa, Khramov'un elini tutar; bu sırada Ateşkuşu kenardan heyecanla onları izlemektedir. Öfkeli İblis Kral, aşıkların üzerine atılır. Müzik, onun gazabını yansıtırcasına büyük bir hiddetle coşar.) (Presto.)

Khramov: Seni küstah iblis! Onu özgür bırakacaksın!
Vaselisa: Ben de kılıcımı sana çekeceğim! Bir daha asla boyun eğmeyeceğim!

Sirin: Ah, ne acınası bir tablo! İki aşık ve öfkeden kuduran bir iblis!
Sirin: Sevmek uğruna özgürlüğünden olan Vaselisa! Özgürlüğüne aşkla kavuşan Vaselisa!

Berstuk: İkinizi de taş edeceğim!

Khramov: Kuru gürültü bunlar! Seni yere serip özgürlüğümüzü kendi ellerimle söküp alacağım!

(Vaselisa, saf altından tacı başının üzerine kaldırıp Berstuk'a fırlatır.)

Vaselisa: Seni reddedecek cesaretim olacak! Asla boyun eğmeyecek bir kalbim olacak!

(Açığını yakalayan Khramov, Ayna Kılıcını Berstuk'un göğsüne saplar. Ateşkuşu, İblis Kral'ı alevlere boğar. Işıklar ağır ağır kararır; geriye yalnızca Berstuk'u saran o kızıl parıltı kalır. Müzik yavaşlar.)

Berstuk: Yürek nasıl anlatsın kendini? Bir başkası nasıl anlar zihnini?
Berstuk: Ruhuna can vereni görebilecek mi? Bir kez söze döküldü mü düşünce, yalandır artık.
Berstuk: Sessiz ol. Ne hissediyorsan gizle ve saklan...

(Berstuk'un yere yığılan bedeni karanlıkta kaybolur. Müzik durularak derin bir dinginliğe bürünür.)
Sirin: Aptal oğlan sonunda öğrendi; yeryüzündeki en kıymetli hazine özgürlüktür, sevginin de ondan aşağı kalır yanı yoktur.
Sirin: Aptal kız sonunda öğrendi; yeryüzündeki en kıymetli hazine özgürlüktür, sevginin de ondan aşağı kalır yanı yoktur.
Sirin: İçimizde hâlâ yanarken özgürlüğün ateşi, daha yüce bir gaye uğruna çarparken yüreklerimiz...

(Perde Kapanır)
Ateşkuşu

Oyuncu Kadrosu
Khramov - Grandük Vernov'un Oğlu
Sirin - Ateşkuşu
Berstuk - İblis Kral
Vaselisa - Prenses
Orman Yaratıkları
İblis Kral'ın Yardakçısı ve diğerleri

(Sahne I)
Senaryo Özeti: Grandük Vernov'un her yıl dalları altından elmalarla dolup taşan, paha biçilmez bir altın elma ağacı vardır. Ancak son zamanlarda gizemli bir hırsız, bir yolunu bulup onca muhafızı atlatarak meyveleri çalmaktadır. Grandük, ağaca göz kulak olmaları için iki oğlunu sırayla nöbete gönderir, ancak ikisinin de çabası sonuçsuz kalır...

...

(Sahne II)
(Grandük Vernov'un bahçesi, dalları meyve yüküyle ağırlaşmış altın elma ağacının altı. Grandük'ün üçüncü oğlu Khramov, altın elmaların başında nöbet tutmaya gönüllü olmuştur. Ne dinlenmek için uzanır, ne de uykunun onu esir almasına izin verir. Gözlerini canlı ve berrak tutabilmek için, onları çimenlerden topladığı çiy damlalarıyla yıkar.
Zarif ve ahenkli bir müzik yükselir. Karartılmış sahnede tek bir kırmızı ışık belirir. Ateşkuşu, her bir tüyü alevler içinde gölgelerin arasından süzülür ve dans etmeye başlar. Hareketleri büyüleyici ama bir o kadar da güçlüdür. Khramov gözlerini ondan alamaz.) (Presto.)

Khramov: Demek... Uyuyup da kaçırdıkları o muazzam manzara buymuş...
Khramov: Altın elmalarla ziyafet çekmeye gelen büyülü kuş... Gözleri harlı bir ateş gibi alev alev.
Khramov: Karanlığın içinde ışıldıyor tüyleri, dans ediyor sönmek bilmeyen kıvılcımların arasında...
Khramov: Onu yakalayıp bu diyarın hükümdarına, halkının güneşine, sevgili babama sunacağım!

(Müzik aniden hızlanır. Khramov demir bir kement savurur ve elinde Ayna Kılıcıyla peşine düşer. Ateşkuşu panik halinde kaçarken tiz bir çığlık koparır. Biraz çırpınışın ardından Khramov onu kıskıvrak yakalar ve Ayna Kılıcını boğazına dayar. Müzik yavaş yavaş durularak daha sakin bir tempoya dönüşür.
Ay doğar ve sahne ışıkları dingin bir maviye bürünür.)

Khramov: Ey Ateşkuşu, ey Ateşkuşu, Altın elmalarla ziyafet çektin kendine, şimdiyse hırsızlığın bedelini ödemelisin.
Khramov: Hür doğmuş bedenin demir zincirlere vurulacak, etrafında yanan kıvılcımlar bile sönüp yitecek.
Khramov: Ey Ateşkuşu, ey Ateşkuşu... Grandük Vernov'un yatağının başucunda bekleyecek, her gün ona şarkılar söyleyeceksin.
Khramov: Herkes hayran kalacak güzelliğine. Ah, değerli mücevherlerle bezenmiş altın bir kafesi mesken tutacaksın kendine.

(Ateşkuşu'nun gözlerinden kristal gözyaşları süzülür. Zincirlere vurulmuş kanatlarını usulca kıpırdatır ve keskin gagasından bir kadının sesi yükselir.) (Adagio.)

Sirin: Ahmak çocuk, vahşi budala, dudaklarından yalnızca bencil kibrin dökülüyor.
Sirin: Kendi kahramanlık hayallerinde öylesine kaybolmuşsun ki, haksızlığa uğrayan diğer canların feryatlarını duyamıyorsun.
Sirin: Altın elmalar doğanın bir lütfu, yeryüzündeki her canlı onlardan tatmakta özgür. Onlar yalnızca insanoğluna ait değiller. Ahmak çocuk, anlayamıyor musun?
Sirin: Ve senin o kafesine boyun eğip girmeyeceğim. Alevler yutacak bedenimi, ölüm azat edecek ruhumu. Ahmak çocuk, nasıl anlamazsın?
Sirin: Dinle beni! Kaldır elindeki o kılıcı! İçinde hâlâ zerre kadar iyilik kaldıysa eğer, kaldır kılıcını ve kes boğazımı!
Sirin: Kanım kaynar sulara dönecek, yüreğini karartan o tozu yıkayıp atacak.

(Khramov kılıcını indirir. Genç yüzünde bir kafa karışıklığı ifadesi belirir ama demir kemendi sıkıca kavramayı sürdürür. Ateşkuşu gözlerini yumar ve yüzünü ondan kaçırır. Müzik giderek daha telaşlı bir ritim kazanır.)

Khramov: Ey Ateşkuşu, madem gerçekten bu kadar bilgesin, o halde üç sorumu yanıtla.
Khramov: Aklımdaki şu şüpheleri gider, ben de sana özgürlüğünü bahşedeyim.

(Ateşkuşu başını çevirip gözlerini Khramov'a diker.)

Khramov: Şiirin seçilmiş çocuğu sen olsaydın eğer, kaç altına satardın dizelerini?
Sirin: Şiirin seçilmiş çocuğu ben olsaydım eğer, böylesine utanç verici bir pazarlığa asla tenezzül etmezdim.
Sirin: Dizelerimi, bir cimrinin hazinesini sakladığı gibi sakınır, kara sevdalı bir genç kızın kalbini esirgediği gibi kıskançlıkla korurdum.

(Müzik giderek yükselir. Khramov bir adım geriler, yüzünde anlık bir korku belirir.)

Khramov: Madem iraden böylesine yüce, dizelerinin unutulmuş bir sandığın dibinde toz toplamasına nasıl gönlün elveriyor?
Sirin: Sessiz bir şair... Şöhretin sinsi tuzaklarına hiç düşmemiştir, o pespaye ve sıradan kalabalıklar tarafından unutulup gitmekten gayet memnundur.
Sirin: Başkaları mezarlıktan nasıl kaçarsa, o da insanoğlundan öyle kaçıyor. Gerçek mutluluğun ne olduğunu bir tek o bilebilir.

(Müzik yükselir. Khramov yüzünde büyüyen bir dehşetle iki adım daha geriler. Işıklar titrer.)

Khramov: Övgüyü aşağılık bir yaygara sayıp elinin tersiyle itiyorsun. Sefil insanların saçtığı zehri hiçe sayıyorsun. Peki ne geçti eline?
Sirin: Gerçek özgürlük!

(Khramov zinciri bırakıp yere yığılır. Işık üzerinden çekilir. Ateşkuşunun üzerine kızıl bir hüzme vurur ve müzik bir kez daha hafifler.) (Adagio.)

Khramov: Yeter Ateşkuşu. Seni azat ediyorum. Senin gibi bir iradeyi hiçbir demir zincir zapt edemez. Sen hiç kimseye ait değilsin.
Khramov: Seni asla gerçekten elimde tutamazdım... Bedenini en kuvvetli kement bağlamış, boğazına en keskin bıçak dayanmış olsa bile.

(Khramov, Ateşkuşunun zincirlerini çıkarır. Ateşkuşu, tüylerinin arasından altın sarısı, eşsiz bir kuyruk tüyünü usulca koparır ve ona sunar. Ardından havalanmaya hazırlanarak dans etmeye başlar. Müzik yumuşar ve dingin bir hale gelir.) (Adagio.)

Sirin: Anlaşılan iflah olmaz bir ahmak değilmişsin çocuk.

(Ateşkuşu kanatlarını açar, sahnenin kenarına doğru süzülür. Etrafındaki ışık ağır ağır söner.)

Sirin: İçimizde hâlâ yanarken özgürlüğün ateşi, daha yüce bir gaye uğruna çarparken yüreklerimiz...
Sirin: Kibre asla boyun eğme. Şöhretin, altının ya da sevginin seni bağlayan zincirlere dönüşmesine sakın izin verme.
Sirin: Bir kuşsan eğer, kanat aç gökyüzüne. Bir insansan, düş uzak diyarların yollarına...

(Ateşkuşu çıkar. Khramov, elinde altın sarısı tüyle sahnenin tam ortasında tek başına durur. Derin düşüncelere dalmıştır. Perde kapanır.)

...

(Sahne IV)

(Usul ve hüzünlü bir müzik duyulur. Vaselisa, yumuşak beyaz bir ışığın altında sahnenin tam ortasında dans etmektedir. Khramov, gölgelerin arasından adeta büyülenmişçesine onun güzelliğini seyre dalar.) (Adagio.)

Khramov: Ah, bir bana dönsen. Tek bir bakışın beni bulsa.
Khramov: Yüreğim sessizliğin içinde usul usul mırıldanıyor, tüm sırlarını önüne sermek için yanıp tutuşuyor.
Khramov: Seni neden burada buldum? Kaderin bana bahşettiği bir lütuf musun sen?
Khramov: Peki nasıl yaklaşabilirim sana, ey ay ışığı misali ışıldayan tanrıça?

(Vaselisa tedirginlikle etrafına bakınır. Dansı bırakır, müzik sessizliğe gömülür. Khramov, yüzünde çekingen bir ifadeyle gölgelerin arasından öne çıkar.)

Vaselisa: Karanlığın içinden beni izleyen de kim?
Khramov: Soylu leydim, ayın altındaki tanrıça... İnanın, size saygısızlık etmek değildi niyetim.
Khramov: Ben Khramov, Grandük Vernov'un oğlu, ruhu her daim uzak diyarlara çekilen bir avareyim.
Khramov: Orman, gecenin örtüsü altında kımıltısız ve sessiz. Ayaklarımın altındaki dökülmüş yapraklar bile dile gelmeye cüret edemiyor.
Khramov: Kalbimin ıssız bahçesi de böyleydi işte... Ta ki sen karşıma çıkana dek.
Khramov: Işığın içinden öylesine zarif süzüldün ki bütün neşem, bütün dünyam bir anda silinip gitti.
Khramov: Geriye bir sen, bir ben, bir de kalbimin atışı kaldı.
Khramov: Özgürlüğümü verirdim sana, zira sahip olduğum en kıymetli hazine o artık.

(Vaselisa ellerini kalbinin üzerinde kenetler. Yakışıklı Khramov içinde bir şeyleri uyandırmıştır. O çoktan unuttuğu mutluluk gözlerinde yeniden ışıldamaktadır. İkili, ay ışığı altında büyük bir coşkuyla dans etmeye başlar. Derken saklandıkları yerlerden çıkan sayısız orman canlısı da bu dansa eşlik eder. Müzik canlanarak çok daha hareketli bir tempoya bürünür.) (Presto.)

Vaselisa: Özgürlük, özgürlük! Öyle tatlısın ki... Nasıl da derin bir hasretle arzulanıyorsun.
Vaselisa: Beni yeni tanıyan biri, yüreğimin senin için nasıl delicesine yanıp tutuştuğunu bir bakışta görebilir mi?
Vaselisa: Yüreğinde yanan o ateşi ve içindeki su misali dingin şefkati hissediyorum.
Vaselisa: Adım Vaselisa... Uzun zamandır kedere tutsak bir kadınım ben.
Vaselisa: Oysa gelişin, incecik ve keskin bir ipek iplik gibi kesip atıyor tüm kederimi.
Vaselisa: O saklı pınarlar misali derin gözlerinin içine bakıyor ve orada yüzümün yansımasını görüyorum.
Vaselisa: Ne olur, bırak elini tutayım, gümüş ayın altında dans edelim.
Vaselisa: Böylesine derin bir sessizliğe bürünmüş bu ormanda, nasıl da pervasızca teslim ediyoruz kendimizi hazza!

(Sincaplar çiftin etrafında çember olup dans eder. Sahne aydınlanır.)

Sincaplar (hep bir ağızdan): Ne pervasız bir haz! Ne cesur yürekler taşıyor bu genç aşıklar!
Sincaplar (hep bir ağızdan): Ne sahici, ne ışıl ışıl bu sevgi sözleri! Onların bu içten yürekleri hepimizin içini titretti!

(Kuşlar da çiftin etrafında toplanır ve sahne daha da canlanır.)
Khramov: Elveda geleceği korkuyla arayan huzursuz yürek. Kader, cevabını verdi bana.
Khramov: Elveda yanı başımda yürüyen yalnız gölge. Nihayet geldi sevdiğim.
Khramov: Gökler kutsasın paylaştığımız bu ömrü.

Kuşlar (hep bir ağızdan): Gökler kutsasın paylaştığınız bu ömrü.
Kuşlar (hep bir ağızdan): Gökler şahitlik etsin sevginize.

(Işıklar kısılarak sahneyi koyu bir maviye bürür. Hareketli müzik usulca yavaşlar. Sahnenin kenarındaki ağaçların arasından ağır adımlarla bir tilki belirir. Aşıklar ve orman sakinleri, sanki zamanın ta kendisi durmuşçasına donakalır. Tilkinin üzerine tek bir beyaz ışık hüzmesi düşer.)

Tilki: Aşkınızın şahidi olarak sizden tek dileğim, tam karşınızda duran sevdiğinizin kıymetini bilmenizdir.
Tilki: Şu vefasız dünyada sevgiyi bilen bir yürek, paha biçilmez bir hazinedir.
Tilki: İlerideki yol zor geçecek, kader de oyunlarıyla sizi yoldan saptıracak.
Tilki: Dilerim hep yan yana yürür ve birbirinizde bulduğunuz o eşsiz bağın kıymetini bilmekten asla vazgeçmezsiniz.

(Işıklar eski parlaklığına döner. Tilki çıkar, ormanın cümbüşü kaldığı yerden devam eder. Müzik yeniden hareketlenir ve sahne ışığa boğulur.) (Presto.)

Sincaplar (hep bir ağızdan): Karşınızdakinin kıymetini bilin! İçten ve sevgi dolu bir kalp, hazinelerin en nadidesidir!
Kuşlar (hep bir ağızdan): Unutmayın! Sakın unutmayın! Orman şahittir buna!

Khramov: Sana daima sadık kalacağım Vaselisa... Sevgilim, gönlümün neşesi.
Vaselisa: Sana daima sadık kalacağım Khramov... Benim kahramanım, biricik sevgilim.

Sincaplar (hep bir ağızdan): İlerideki yol sarp ve dolambaçlı olacak. Birbirinize yoldaş olun ve birbirinizin kıymetini bilin!
Kuşlar (hep bir ağızdan): Unutmayın! Sakın unutmayın! Orman şahittir buna!

(Beyaz bir ışık hüzmesi yavaşça aydınlanır. Kuşlar ve sincaplar sahneden kaçışır, Vaselisa ise dehşet içinde gözlerini ışığa dikmiştir. Müzik aniden hızlanır.)

Vaselisa: Şafak söküyor!
Vaselisa: Sevgili Khramov, hiç durma, hemen kaç!
Vaselisa: Uyandı!
Vaselisa: Sevgili Khramov, seni taşa çevirmesine sakın izin verme!

(Vaselisa hızla sahneden çıkar. Khramov peşinden fırlar. Müzik yavaşça kaybolur ve perde kapanır.)

(Sahne V)

(İblis Kral'ın kalesinde, Berstuk derin uykusundan yeni uyanmıştır.
Yüzünden upuzun bir sakal sarkar, tırnakları uzayıp gitmiştir ve o iğrenç ağzından devasa sivri dişler fırlamıştır.
Vaselisa, kederden kahrolmuş, darmadağın bir halde kalenin içine dalar.
Khramov, Ayna Kılıcıyla İblis Kral'ın kapılarını ortadan ikiye yararak hışımla içeri dalar.
Berstuk'un hizmetkarları efendilerinin etrafında safları sıklaştırırken İblis Kral ellerini havaya kaldırıp büyü yapmaya hazırlanır.)

(Perde, hiddetle kabaran bir müzik eşliğinde açılır. Sahne uğursuz bir ışığa boğulmuştur. Khramov elinde Ayna Kılıcıyla İblis Kral'ın yardakçılarının ortasında dikilmektedir.) (Presto.)

Berstuk: Yemin ederim yaratılışın ilk şafağına. Yemin ederim yaratılışın son gününe.
Berstuk: Günahın zilleti ve utancı adına, ebedi hakikatin mutlak yüceliği adına yemin ederim!
Berstuk: Bugün, neşe dolu bir kavuşma için bir aradayız. Şimdi ise size elvedaların en korkuncunu bahşedeceğim!
Berstuk: Ah, şükredin merhametime! Size taşın o ebedi sükunetini bahşedeceğim!

Yardakçılar (hep bir ağızdan): Şükredin! İblis Kral Berstuk'un merhametine şükredin!
Yardakçılar (hep bir ağızdan): Şükredin! Taşın ebedi sükuneti artık sizin!

(Khramov, İblis Kral'ın yardakçılarına yenik düşmeye başlar. Hareketleri giderek ağırlaşır ancak tam o son anda, Ateşkuşunun ona verdiği altın sarısı tüyü çıkarır. Bu çağrıya yanıt veren Ateşkuşu, tiz bir çığlıkla ortaya çıkar. Üzerine vuran kırmızı bir ışık hüzmesinin altında vahşi bir dansa başlarken, müzik de coşarak çok daha çılgın bir tempoya ulaşır.) (Presto.)

Sirin: Kim ki altın sarısı tüyü taşır, özgürlüğün himayesi altındadır!
Sirin: Ve ruhları leke dolu tazılar, alevlere teslim edilecekler!

(Kırmızı ışık sahneye yayılır. İblis Kral'ın yardakçıları acı içinde ulur, yere yığılır ve kıvanıp yuvarlanarak sahneden çıkarlar. Orkestra tüm gücüyle coşarak senkoplu ritimlerin durmaksızın aktığı bir bölüme girer.)

Yardakçılar (hep bir ağızdan): Merhamet dilenin! İblis Kral Berstuk'un dehşetiyle titreyin!
Yardakçılar (hep bir ağızdan): Merhamet dilenin! Taşın ebedi sükuneti artık sizin!

(Khramov, İblis Kral'ın yardakçılarının elinden kurtulur. Kılıcı havada, gözlerinden okunan öfkeyle Berstuk'a döner. Müziğin temposu hızlanır.) (Presto.)

Khramov: Vaselisa, sevgilim! Nereye sakladın onu?
Khramov: İblis! İçinde zerre kadar korku varsa bırak sevdiğimi!

(Berstuk, Khramov'un hamlelerini savuşturup alaycı bir sırıtışla karşılık verir.)

Berstuk: Vaselisa... Alt tarafı bir köylü kızı, en alt tabakadan bir hizmetkar.
Berstuk: Onu sefalet dolu bir hayattan çekip çıkardım ve yaşaması için elmas şatoma getirdim.
Berstuk: O benim güzeller güzeli ilk yoldaşım, diyarımın yegane kraliçesi oldu.
Berstuk: Tüm hizmetkarlarımı o güzel ayaklarına serdim, her emrine amade olsunlar diye.
Berstuk: Doğu göğündeki bir yıldızdan, en saf altından bir taç kopardım onun için.
Berstuk: Bin çiçeğin arasından gece yarısının çiyini topladım ve o inci tanelerini onun güzel yüzüne serptim.
Berstuk: Bu fani dünyanın tüm zenginliklerini ayaklarına serdim. Karşılığında o da beni bütün kalbiyle sevmeli.

(Vaselisa sahnenin arka kısmında belirir, gözlerinde yaşlar parıldamaktadır. Söze girerken sesi titrer. Müzik yavaşlar ve ışık onun etrafında toplanır.)

Vaselisa: Seni kibirli Berstuk! Bir çiftlikte hizmetkardım ben, sefillerin en sefili.
Vaselisa: Fakat annemle babamın biriciğiydim ben; yavru kedilerin, yavru köpeklerin, buzağıların hanımıydım.
Vaselisa: Yanı başımda akşam güneşi, yerden altın sarısı taneler topladım.
Vaselisa: Engin kırlarda beyaz çiçekler derledim, ötüşen böcekler yoldaşlık etti bana.
Vaselisa: Seni kibirli Berstuk! Beni yuvamdan kopardın, elmastan bir zindanda gözyaşlarımla baş başa bıraktın.
Vaselisa: Altın tacın omuzlarıma çöken ağır bir yüktü, uşaklarınsa attığım her adımı gözetliyordu.
Vaselisa: Ah, ancak sen uykuya daldığında yeniden nefes alıp kendimi ormana atabiliyordum.
Vaselisa: Orada, yitirdiğim özgürlüğüm için döktüğüm gözyaşlarımla dans ederdim.

(Sahne ışığa boğulur. Vaselisa, Khramov'un elini tutar; bu sırada Ateşkuşu kenardan heyecanla onları izlemektedir. Öfkeli İblis Kral, aşıkların üzerine atılır. Müzik, onun gazabını yansıtırcasına büyük bir hiddetle coşar.) (Presto.)

Khramov: Seni küstah iblis! Onu özgür bırakacaksın!
Vaselisa: Ben de kılıcımı sana çekeceğim! Bir daha asla boyun eğmeyeceğim!

Sirin: Ah, ne acınası bir tablo! İki aşık ve öfkeden kuduran bir iblis!
Sirin: Sevmek uğruna özgürlüğünden olan Vaselisa! Özgürlüğüne aşkla kavuşan Vaselisa!

Berstuk: İkinizi de taş edeceğim!

Khramov: Kuru gürültü bunlar! Seni yere serip özgürlüğümüzü kendi ellerimle söküp alacağım!

(Vaselisa, saf altından tacı başının üzerine kaldırıp Berstuk'a fırlatır.)

Vaselisa: Seni reddedecek cesaretim olacak! Asla boyun eğmeyecek bir kalbim olacak!

(Açığını yakalayan Khramov, Ayna Kılıcını Berstuk'un göğsüne saplar. Ateşkuşu, İblis Kral'ı alevlere boğar. Işıklar ağır ağır kararır; geriye yalnızca Berstuk'u saran o kızıl parıltı kalır. Müzik yavaşlar.)

Berstuk: Yürek nasıl anlatsın kendini? Bir başkası nasıl anlar zihnini?
Berstuk: Ruhuna can vereni görebilecek mi? Bir kez söze döküldü mü düşünce, yalandır artık.
Berstuk: Sessiz ol. Ne hissediyorsan gizle ve saklan...

(Berstuk'un yere yığılan bedeni karanlıkta kaybolur. Müzik durularak derin bir dinginliğe bürünür.)
Sirin: Aptal oğlan sonunda öğrendi; yeryüzündeki en kıymetli hazine özgürlüktür, sevginin de ondan aşağı kalır yanı yoktur.
Sirin: Aptal kız sonunda öğrendi; yeryüzündeki en kıymetli hazine özgürlüktür, sevginin de ondan aşağı kalır yanı yoktur.
Sirin: İçimizde hâlâ yanarken özgürlüğün ateşi, daha yüce bir gaye uğruna çarparken yüreklerimiz...

(Perde Kapanır)

Evidence locale: tr

Text source
Path
Readable/TR/Book1285_TR.txt
JSON Pointer
/
Kutup Yıldızı Balesi Antolojisi (IV)
Kutup Yıldızı Balesi Antolojisi (IV)

Evidence locale: tr

Text source
Path
TextMap/TextMap_MediumTR.json
JSON Pointer
/101973063

Relationships

1 links

Published Sprites

Sprites

1

These come from the local Sprite Publication, resolved from verbatim source field values. Icon fields that resolve to nothing stay missing.

Icon · UI_Icon_Read
IconpreviewPath62 × 68 · 1 KBART/UI/Atlas/ItemIcon/UI_Icon_ReadResource name

Properties

4
Source evidence
Path
ExcelBinOutput/DocumentExcelConfigData.json
JSON Pointer
/1195
id
121678
splitType
DOCUMENT_SPLIT_TYPE_BY_LINE
previewPath
ART/UI/Atlas/ItemIcon/UI_Icon_Read
questIDList
[
  201285
]