ContentReadable 201287
Cilt III: Monomakh'ın Seyahatleri
...
Çar Monomakh devrinde, neredeyse tüm Fey soyları kendi soylarına daha fazla lütuf kazandırmak umuduyla birbirleriyle yarışır ve ona olan sadakatlerinin köklü geçmişiyle övünürdü. Yine de hiç kimse, Hesperides'in Snegurochkalarının ona en yakın soy olduğu gerçeğine itiraz edemezdi. Bunun sebebi gün gibi ortadaydı: Çar Monomakh, ilk Hesperides Grandüşesinin büyükannesi, "Kanlı Knezna" Yalyane Morevna ile arasındaki bağı hiçbir zaman gizlememiş, hatta pek çok kez halkın huzurunda ona "öğretmenim" diye hitap etmişti.
Yalyane Morevna'nın adına güvenilir tarih kayıtlarında oldukça nadir rastlanır (Çar Monomakh, Kitezhgrad'ı kurmadan çok önce ardında hiçbir iz bırakmadan sırra kadem basmıştır) ve hakkındaki anlatıların büyük bir kısmı halk efsanelerine ve şarkılara dayanır. Onun, Hyperborea'dan sağ kurtulanlardan biri olduğu söylenir. Halkın zihninde soğuk ve çekingen bir figür olarak yer edinen sonraki nesil Snegurochkaların aksine o, birçok Fey soyunu yağmalayıp yerle bir ederken sergilediği olağanüstü vahşetle nam salmıştı; bu durum ona o kötü şöhretli "Kanlı Knezna" unvanını kazandırmıştı. Yine de her daim bir erdem olarak övülen cesareti bir düşünün. Sizce bu erdem, ilkel kadim halkların arasında yalnızca şan ve şerefe duyulan açlık sayesinde mi filizlenmiş olabilir? O halde şunu söylemekten çekinmeyelim: Cesaret, dünyayı yenileyen bir meziyet haline gelmeden evvel düpedüz bir suçtu. Yağma onun beşiği, açgözlülük ise bakıcısıydı.
Yine de tüm bunlara rağmen unutulmamalıdır ki Yalyane Morevna'nın, o çağda karlı düzlüklerde perişan halde dolaşan insan klanlarına hiçbir zaman el sürmediği anlaşılmaktadır. Tam aksine; Davograd Günceleri de dahil pek çok kayıt, onun vaktiyle insanları Hesperides'e kabul ettiğinden ve canavar akınlarına karşı onlara kalkan olduğundan bahseder. Davograd Günceleri'nin yazarı onu "eski efendilerinin önünde ancak kuyruk sallayabilen ruhsuz bir zavallı, bir köle" diyerek aşağılar ancak ne kadar açgözlü olduğuna veya yağma yoluyla ne tür hazineler kazandığına dair tek bir ayrıntı bile vermez. Bu rivayetlerin ardındaki gerçek ne olursa olsun, genç Çar Monomakh'ın canına kıymadığı kesindir. Bilakis, onun kendi halkının arasına katılmasına müsaade etmiş ve ona mızrak sanatının inceliklerini öğretmiştir.
...
Böylece, Yalyane'ye veda edip yollara düşen genç Monomakh'ın yolu, ileride en güvendiği danışmanı ve Druzhna'nın ilk komutanı olacak o kişiyle; şekil değiştirenlerin genç atası Filipov Vseslavyevich ile kesişti. Söylencelere göre Filipov, kendi bilgeliğini geleceğin Çar'ından fersah fersah üstün gördüğünden, başlarda Monomakh'ı fazlasıyla küçümsemişti. Monomakh, onun "Synaimos"u (Fey dilinde kabaca "silah arkadaşı", "kardeş" veya "soydaş" olarak çevrilebilen bir sözcük) olabilmek umuduyla ona kendi rızasıyla en saf türden kristalleri sunsa da Filipov bu armağanları geri çevirdi. Bunun yerine, içinden taşan bir özgüvenle Monomakh'a meydan okudu ve ondan kendisine boyun eğmesini talep etti.
Bu mücadeleye dair günümüze ulaşan nice anlatı vardır; lakin içlerinden en muteber olanı şöyle rivayet edilir:
İlk olarak Filipov bir gelinciğe dönüşüp Monomakh'ın tüm silahlarını parçaladı: kılıcını, mızrağını, yayını ve kalkanını. Böylece Monomakh'ın onunla savaşamayacağını düşünmüştü. Ancak onu büyük bir sürpriz bekliyordu; Monomakh gelinciği ensesinden kavradığı gibi, tıpkı bir mızrak misali koskoca bir dağın ötesine fırlattı.
Ardından Filipov bir şahin suretine büründü ve boğazını parçalamak niyetiyle Monomakh'a doğru dalış yaptı. Monomakh ise şahini ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tam iki dağın ötesine fırlattı.
Ardından Filipov beyaz bir kurda büründü ve boğazını parçalamak niyetiyle Monomakh'ın üzerine atıldı. Monomakh ise kurdu ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam üç dağın ötesine fırlattı.
Ardından Filipov devasa bir ayıya büründü ve boğazını parçalamak niyetiyle Monomakh'ın üzerine atıldı. Monomakh ise ayıyı ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam dört dağın ötesine fırlattı.
Ardından Filipov, ufak bir tepe heybetinde bir boğaya büründü ve onu ezip dümdüz etmek niyetiyle Monomakh'a hücum etti. Monomakh ise boğayı ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam beş dağın ötesine fırlattı.
Ardından Filipov, uçsuz bucaksız bir sıradağ heybetinde bir deve dönüştü ve onu ezip dümdüz etmek niyetiyle Monomakh'a hücum etti. Monomakh ise devi ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam altı dağın ötesine fırlattı.
Ardından Filipov bizzat Monomakh'ın suretine büründü ve geleceğin Çar'ının kendisine el kaldırmaya kıyamayacağını düşünerek üzerine atıldı. Ne var ki Monomakh onu ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam yedi dağın ötesine fırlattı.
Nihayetinde Monomakh'ın yüreğindeki saflıktan etkilenen Filipov, onun teklifini kabul ederek en sadık Synaimos'u ve en yakın dostu oldu. Efsanelere göre bir keresinde dev bir balinanın midesine doğru omuz omuza yelken açmış, bir başka seferinde ise karlı düzlüklerde ulu bir ejderhaya yedi gün boyunca kafa tutmuşlardı. Günümüzde bu destansı anlatıları teyit etmenin hiçbir yolu kalmamış olsa da şüphe götürmeyen bir gerçek var: İstisnasız her kadim metin, Filipov Vseslavyevich adını "kurnazlık", "kıvrak zeka" ve "zafer" kelimeleriyle yan yana anar. Bu ileri görüşlü stratejist, uzun ömrü boyunca yalnızca üç kez yenilgi yüzü gördü. İlkini Monomakh'ın elinden, ikincisini bizzat kendi eşinin elinden, üçüncüsünü ise yer altının derinliklerinden fışkıran o zifiri karanlık felaketin elinden.
Şu not düşülmelidir ki o çağlarda Feyler ile insanlık arasındaki uçurum, ebedi bir buzul kadar aşılmazdı; zira Feyler asil, cesur ve ölümcülken, insanlar kırılgan, cılız ve ehemmiyetsizdi. Bu yüzdendir ki yollara düşen Monomakh ve Filipov, bir insan klanına muhafızlık yapan savaşçı kadın Nepla Korolevitsna ile ilk karşılaştıklarında her iki genç de dehşete düşmüştü. Volkhov Kayıtları, kadının ikisinin toplamından daha ağır bir savaş çekici taşıdığını, ateş püsküren bir at sürdüğünü ve tek bir öfkeli haykırışıyla Filipov Vseslavyevich'in savaş atına diz çöktürdüğünü yazar. Monomakh, gözdağı vermek umuduyla (zehirli bir yılana dönüşen) Filipov'u kadının üzerine fırlatsa da, kadın yılanı kuyruğundan yakaladığı gibi tek fırlatışta tam üç dağ öteye geri savurmuştu. Nihayetinde Filipov, kendi gözlerinden birine mal olsa da bu şampiyonu atından indirmeyi başardı. O çağın törelerine göre galip gelen taraf, yenilen klanın tamamını kılıçtan geçirme veya köle etme hakkına sahipti. Fakat genç Monomakh bunu yapmadı. Aksine, bu insan klanını bağışladı ve onları ileride Belovodye Limanı olarak anılacak topraklara yerleşmeye yönlendirdi. Filipov'un içinde hınç besleyebileceğinden çekinerek (Belovodye Yıllıkları kayıtlarında belirtildiği üzere) ona şöyle seslendi:
"Filipov Vseslavyevich, Synaimos'um, aziz kardeşim, beni bağışla. Bembeyaz karların üzerine kan dökülsün istemem. Bu, öğretmenim Yalyane Morevna'nın bana öğrettiği merhamet ilkesidir."
Bunun üzerine Filipov şöyle karşılık verdi:
"Sana sitemim yok Monomakh, Synaimos'um, can kardeşim. Yüreğin daha fazla vicdan azabıyla kahrolmasın diye onu kendime eş alacağım, böylece sana kin güdeceğimden yana hiçbir korkun kalmayacak."
Telaşa kapılan Monomakh onu caydırmak için hızla atıldı; zira Feyler uzun ömürlüydü, insan hayatı ise kışın yağan bir kar tanesi misali daima kısacıktı. Filipov şu karşılığı verdi: "Onun oku bir gözümü, kahramanlığı ve güzelliği ise diğerini benden aldı. Ben zaten kördüm. Bir kış gününün kısa olmasının ne önemi var?" Ve böylece Nepla Korolevitsna ile hayatını birleştirdi.
Ne var ki bu evlilik, en başından öngördüklerinden bile kısa sürdü. İnsan ömrü bir göz kırpımı misali geçip gider, en kudretli savaşçı dahi kaderin ördüğü felaketlerden kaçamaz. Ansızın vuran tek bir hastalık bile bir insanın canını almaya yeterlidir. Gelgelelim ölüm, Filipov Vseslavyevich'e kapılarını aralamayı daima reddetti. Yüreğindeki keder, ne İmparator Monomakh ile olan kadim dostluğuna ne de ettiği yeminlere üstün gelebildi. Haliyle yaşamaya devam etmekten başka çaresi kalmamıştı. İşte tam da bu yüzden, binlerce yıl sonra biri çıkıp da ölen eşinin hayaletini karşısına çağırdığında; uzun ömrü nice kurnazlıklarla geçmiş, yalanların efendisi olan bu büyücü, o seyyar şarlatanın sözlerine zerre tereddüt etmeden inandı. Ve o günden sonra da Çar Monomakh'ı, kökeni bilinmeyen bu deli keşişe karşı uyarmaktan temelli vazgeçti.
Rivayete göre, yerin derinliklerinden fışkıran o zifiri karanlık felaket, karşısında Nepla Korolevitsna'nın suretine büründü ve ona Çar Monomakh'ın ordusunu terk edip kendi safına katılmasını buyurdu. Grandük Filipov, şekil değiştirme sanatında ikisi arasından daha hünerli olanın kendisi olması gerektiğini söyleyerek karşılık verdi; zira gerçek Nepla Korolevitsna'nın kulağının arkasında bir ben vardı ancak düşmanı bu ayrıntıyı gözden kaçırmıştı. Düşmanı alelacele bir tutam saçını kenara iterek ondan tekrar bakmasını istedi. Bunun üzerine kahkahalara boğulan Filipov Vseslavyevich, gözlerinden yaşlar gelene dek güldü ve şöyle dedi:
"Kulağının arkasında ben yoktu. Koca bir yalandı bu, yine de kanmak için nasıl da acele ettin. Tüm dünya aldanmaya can atar. Sen (kapkara felaket) de öylesin, ben de."
Böylece savaş meydanlarında ordusuna önderlik etmeyi sürdürdü. Grandük Filipov, ordusunu ancak İmparator Monomakh'ın ölüm haberi geldiğinde ardında bıraktı. Bugüne dek nerede olduğunu bilen hiç kimse çıkmadı.
...
Cilt VII: Monomakh'ın Büyük Seferi
...
Vaselisa Strivozha'nın eyleminin ardındaki gerçek niyeti belirleyemiyor, Kral Miscislav'ın elçisine tam olarak ne söylediğini de hiçbir zaman öğrenemiyoruz. Şunu da belirtmek gerekir ki; "Saf Olan" Aziz Strivozha'nın adını lekelemek gibi bir dileğimiz olmadığı gibi, nesiller boyu süregelen o cesur Vilaların sadakatini sorgulamak aklımızın ucundan dahi geçmez. Ne var ki tarafsız bir tarihi kayıt adına gerçekleri tüm çıplaklığıyla ortaya dökmeliyiz: Vilalar onları alenen kınayıp küçük düşürmüş, ardından da gözlerini Soluk Yıldız'ın kraliyet sarayına haraç sunmaya çevirmiş olsalar dahi... Ne Volkodlak koalisyonu ne de "Kan Yutan" Kral Miscislav'ın bizzat kendisi, Vila topraklarına tek bir saldırı bile düzenlememiştir.
Buna karşın Kral Miscislav, Topraksız Vodyanoy'un kızının (Volgograd'ın ilk Grandüşesi, "Zmey Hanımı" namlı başka bir Vaselisa, Vaselisa Vodyanovna'nın) Volkodlak koalisyonuna sırt çevirip genç İmparator Monomakh'a biat ettiğini öğrenir öğrenmez bu fırsatı kaçırmadı; ordularını kendisine hâlâ sadakatle bağlı müttefikleri olan Su İfritlerinin topraklarına sürerek o diyarları kana buladı ve acımasızca yağmaladı.
Öyle ya da böyle, "Snezhnyi Seferi Tarihi"nde anlatıldığı üzere savaşın sonunda Vaselisa Strivozha'nın huzuruna çıkan Filipov Vseslavyevich, uzun bir kılıcı onun önündeki masaya fırlattı ve ona şu sözlerle seslendi:
"Senden daha değişkenim leydim, bu yüzden iyi bilirim: Rüzgar, tıpkı bir yalan gibi avuçta tutulamaz. Ama sözlerime iyi kulak ver ey güzel kadın, bilge Vaselisa. Kış geldiğinde rüzgar bile donup kalacaktır."
Bunun üzerine Vaselisa Strivozha ona şu sözlerle karşılık verdi:
"Ne kadar soğuk eserse essin, hiçbir rüzgar insanın sırtındaki giysiyi söküp alamaz aziz dostum Vseslavyevich. Nitekim kış ne kadar çetin geçerse, insanlar da o kadar sıkı sarınır."
Bunun üzerine kahkahayı basan Filipov Vseslavyevich, kılıcın aslında bir savaş ganimeti olduğunu ve İmparator Monomakh tarafından, Soluk Yıldız kraliyet sarayına her zamanki gibi sadık bir müttefik olarak kalması umuduyla ona gönderildiğini anlattı. Strivozha bu ricayı seve seve kabul ederek yedi gün yedi gece süren bir ziyafet verdi.
...
...
Çar Monomakh devrinde, neredeyse tüm Fey soyları kendi soylarına daha fazla lütuf kazandırmak umuduyla birbirleriyle yarışır ve ona olan sadakatlerinin köklü geçmişiyle övünürdü. Yine de hiç kimse, Hesperides'in Snegurochkalarının ona en yakın soy olduğu gerçeğine itiraz edemezdi. Bunun sebebi gün gibi ortadaydı: Çar Monomakh, ilk Hesperides Grandüşesinin büyükannesi, "Kanlı Knezna" Yalyane Morevna ile arasındaki bağı hiçbir zaman gizlememiş, hatta pek çok kez halkın huzurunda ona "öğretmenim" diye hitap etmişti.
Yalyane Morevna'nın adına güvenilir tarih kayıtlarında oldukça nadir rastlanır (Çar Monomakh, Kitezhgrad'ı kurmadan çok önce ardında hiçbir iz bırakmadan sırra kadem basmıştır) ve hakkındaki anlatıların büyük bir kısmı halk efsanelerine ve şarkılara dayanır. Onun, Hyperborea'dan sağ kurtulanlardan biri olduğu söylenir. Halkın zihninde soğuk ve çekingen bir figür olarak yer edinen sonraki nesil Snegurochkaların aksine o, birçok Fey soyunu yağmalayıp yerle bir ederken sergilediği olağanüstü vahşetle nam salmıştı; bu durum ona o kötü şöhretli "Kanlı Knezna" unvanını kazandırmıştı. Yine de her daim bir erdem olarak övülen cesareti bir düşünün. Sizce bu erdem, ilkel kadim halkların arasında yalnızca şan ve şerefe duyulan açlık sayesinde mi filizlenmiş olabilir? O halde şunu söylemekten çekinmeyelim: Cesaret, dünyayı yenileyen bir meziyet haline gelmeden evvel düpedüz bir suçtu. Yağma onun beşiği, açgözlülük ise bakıcısıydı.
Yine de tüm bunlara rağmen unutulmamalıdır ki Yalyane Morevna'nın, o çağda karlı düzlüklerde perişan halde dolaşan insan klanlarına hiçbir zaman el sürmediği anlaşılmaktadır. Tam aksine; Davograd Günceleri de dahil pek çok kayıt, onun vaktiyle insanları Hesperides'e kabul ettiğinden ve canavar akınlarına karşı onlara kalkan olduğundan bahseder. Davograd Günceleri'nin yazarı onu "eski efendilerinin önünde ancak kuyruk sallayabilen ruhsuz bir zavallı, bir köle" diyerek aşağılar ancak ne kadar açgözlü olduğuna veya yağma yoluyla ne tür hazineler kazandığına dair tek bir ayrıntı bile vermez. Bu rivayetlerin ardındaki gerçek ne olursa olsun, genç Çar Monomakh'ın canına kıymadığı kesindir. Bilakis, onun kendi halkının arasına katılmasına müsaade etmiş ve ona mızrak sanatının inceliklerini öğretmiştir.
...
Böylece, Yalyane'ye veda edip yollara düşen genç Monomakh'ın yolu, ileride en güvendiği danışmanı ve Druzhna'nın ilk komutanı olacak o kişiyle; şekil değiştirenlerin genç atası Filipov Vseslavyevich ile kesişti. Söylencelere göre Filipov, kendi bilgeliğini geleceğin Çar'ından fersah fersah üstün gördüğünden, başlarda Monomakh'ı fazlasıyla küçümsemişti. Monomakh, onun "Synaimos"u (Fey dilinde kabaca "silah arkadaşı", "kardeş" veya "soydaş" olarak çevrilebilen bir sözcük) olabilmek umuduyla ona kendi rızasıyla en saf türden kristalleri sunsa da Filipov bu armağanları geri çevirdi. Bunun yerine, içinden taşan bir özgüvenle Monomakh'a meydan okudu ve ondan kendisine boyun eğmesini talep etti.
Bu mücadeleye dair günümüze ulaşan nice anlatı vardır; lakin içlerinden en muteber olanı şöyle rivayet edilir:
İlk olarak Filipov bir gelinciğe dönüşüp Monomakh'ın tüm silahlarını parçaladı: kılıcını, mızrağını, yayını ve kalkanını. Böylece Monomakh'ın onunla savaşamayacağını düşünmüştü. Ancak onu büyük bir sürpriz bekliyordu; Monomakh gelinciği ensesinden kavradığı gibi, tıpkı bir mızrak misali koskoca bir dağın ötesine fırlattı.
Ardından Filipov bir şahin suretine büründü ve boğazını parçalamak niyetiyle Monomakh'a doğru dalış yaptı. Monomakh ise şahini ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tam iki dağın ötesine fırlattı.
Ardından Filipov beyaz bir kurda büründü ve boğazını parçalamak niyetiyle Monomakh'ın üzerine atıldı. Monomakh ise kurdu ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam üç dağın ötesine fırlattı.
Ardından Filipov devasa bir ayıya büründü ve boğazını parçalamak niyetiyle Monomakh'ın üzerine atıldı. Monomakh ise ayıyı ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam dört dağın ötesine fırlattı.
Ardından Filipov, ufak bir tepe heybetinde bir boğaya büründü ve onu ezip dümdüz etmek niyetiyle Monomakh'a hücum etti. Monomakh ise boğayı ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam beş dağın ötesine fırlattı.
Ardından Filipov, uçsuz bucaksız bir sıradağ heybetinde bir deve dönüştü ve onu ezip dümdüz etmek niyetiyle Monomakh'a hücum etti. Monomakh ise devi ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam altı dağın ötesine fırlattı.
Ardından Filipov bizzat Monomakh'ın suretine büründü ve geleceğin Çar'ının kendisine el kaldırmaya kıyamayacağını düşünerek üzerine atıldı. Ne var ki Monomakh onu ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam yedi dağın ötesine fırlattı.
Nihayetinde Monomakh'ın yüreğindeki saflıktan etkilenen Filipov, onun teklifini kabul ederek en sadık Synaimos'u ve en yakın dostu oldu. Efsanelere göre bir keresinde dev bir balinanın midesine doğru omuz omuza yelken açmış, bir başka seferinde ise karlı düzlüklerde ulu bir ejderhaya yedi gün boyunca kafa tutmuşlardı. Günümüzde bu destansı anlatıları teyit etmenin hiçbir yolu kalmamış olsa da şüphe götürmeyen bir gerçek var: İstisnasız her kadim metin, Filipov Vseslavyevich adını "kurnazlık", "kıvrak zeka" ve "zafer" kelimeleriyle yan yana anar. Bu ileri görüşlü stratejist, uzun ömrü boyunca yalnızca üç kez yenilgi yüzü gördü. İlkini Monomakh'ın elinden, ikincisini bizzat kendi eşinin elinden, üçüncüsünü ise yer altının derinliklerinden fışkıran o zifiri karanlık felaketin elinden.
Şu not düşülmelidir ki o çağlarda Feyler ile insanlık arasındaki uçurum, ebedi bir buzul kadar aşılmazdı; zira Feyler asil, cesur ve ölümcülken, insanlar kırılgan, cılız ve ehemmiyetsizdi. Bu yüzdendir ki yollara düşen Monomakh ve Filipov, bir insan klanına muhafızlık yapan savaşçı kadın Nepla Korolevitsna ile ilk karşılaştıklarında her iki genç de dehşete düşmüştü. Volkhov Kayıtları, kadının ikisinin toplamından daha ağır bir savaş çekici taşıdığını, ateş püsküren bir at sürdüğünü ve tek bir öfkeli haykırışıyla Filipov Vseslavyevich'in savaş atına diz çöktürdüğünü yazar. Monomakh, gözdağı vermek umuduyla (zehirli bir yılana dönüşen) Filipov'u kadının üzerine fırlatsa da, kadın yılanı kuyruğundan yakaladığı gibi tek fırlatışta tam üç dağ öteye geri savurmuştu. Nihayetinde Filipov, kendi gözlerinden birine mal olsa da bu şampiyonu atından indirmeyi başardı. O çağın törelerine göre galip gelen taraf, yenilen klanın tamamını kılıçtan geçirme veya köle etme hakkına sahipti. Fakat genç Monomakh bunu yapmadı. Aksine, bu insan klanını bağışladı ve onları ileride Belovodye Limanı olarak anılacak topraklara yerleşmeye yönlendirdi. Filipov'un içinde hınç besleyebileceğinden çekinerek (Belovodye Yıllıkları kayıtlarında belirtildiği üzere) ona şöyle seslendi:
"Filipov Vseslavyevich, Synaimos'um, aziz kardeşim, beni bağışla. Bembeyaz karların üzerine kan dökülsün istemem. Bu, öğretmenim Yalyane Morevna'nın bana öğrettiği merhamet ilkesidir."
Bunun üzerine Filipov şöyle karşılık verdi:
"Sana sitemim yok Monomakh, Synaimos'um, can kardeşim. Yüreğin daha fazla vicdan azabıyla kahrolmasın diye onu kendime eş alacağım, böylece sana kin güdeceğimden yana hiçbir korkun kalmayacak."
Telaşa kapılan Monomakh onu caydırmak için hızla atıldı; zira Feyler uzun ömürlüydü, insan hayatı ise kışın yağan bir kar tanesi misali daima kısacıktı. Filipov şu karşılığı verdi: "Onun oku bir gözümü, kahramanlığı ve güzelliği ise diğerini benden aldı. Ben zaten kördüm. Bir kış gününün kısa olmasının ne önemi var?" Ve böylece Nepla Korolevitsna ile hayatını birleştirdi.
Ne var ki bu evlilik, en başından öngördüklerinden bile kısa sürdü. İnsan ömrü bir göz kırpımı misali geçip gider, en kudretli savaşçı dahi kaderin ördüğü felaketlerden kaçamaz. Ansızın vuran tek bir hastalık bile bir insanın canını almaya yeterlidir. Gelgelelim ölüm, Filipov Vseslavyevich'e kapılarını aralamayı daima reddetti. Yüreğindeki keder, ne İmparator Monomakh ile olan kadim dostluğuna ne de ettiği yeminlere üstün gelebildi. Haliyle yaşamaya devam etmekten başka çaresi kalmamıştı. İşte tam da bu yüzden, binlerce yıl sonra biri çıkıp da ölen eşinin hayaletini karşısına çağırdığında; uzun ömrü nice kurnazlıklarla geçmiş, yalanların efendisi olan bu büyücü, o seyyar şarlatanın sözlerine zerre tereddüt etmeden inandı. Ve o günden sonra da Çar Monomakh'ı, kökeni bilinmeyen bu deli keşişe karşı uyarmaktan temelli vazgeçti.
Rivayete göre, yerin derinliklerinden fışkıran o zifiri karanlık felaket, karşısında Nepla Korolevitsna'nın suretine büründü ve ona Çar Monomakh'ın ordusunu terk edip kendi safına katılmasını buyurdu. Grandük Filipov, şekil değiştirme sanatında ikisi arasından daha hünerli olanın kendisi olması gerektiğini söyleyerek karşılık verdi; zira gerçek Nepla Korolevitsna'nın kulağının arkasında bir ben vardı ancak düşmanı bu ayrıntıyı gözden kaçırmıştı. Düşmanı alelacele bir tutam saçını kenara iterek ondan tekrar bakmasını istedi. Bunun üzerine kahkahalara boğulan Filipov Vseslavyevich, gözlerinden yaşlar gelene dek güldü ve şöyle dedi:
"Kulağının arkasında ben yoktu. Koca bir yalandı bu, yine de kanmak için nasıl da acele ettin. Tüm dünya aldanmaya can atar. Sen (kapkara felaket) de öylesin, ben de."
Böylece savaş meydanlarında ordusuna önderlik etmeyi sürdürdü. Grandük Filipov, ordusunu ancak İmparator Monomakh'ın ölüm haberi geldiğinde ardında bıraktı. Bugüne dek nerede olduğunu bilen hiç kimse çıkmadı.
...
Cilt VII: Monomakh'ın Büyük Seferi
...
Vaselisa Strivozha'nın eyleminin ardındaki gerçek niyeti belirleyemiyor, Kral Miscislav'ın elçisine tam olarak ne söylediğini de hiçbir zaman öğrenemiyoruz. Şunu da belirtmek gerekir ki; "Saf Olan" Aziz Strivozha'nın adını lekelemek gibi bir dileğimiz olmadığı gibi, nesiller boyu süregelen o cesur Vilaların sadakatini sorgulamak aklımızın ucundan dahi geçmez. Ne var ki tarafsız bir tarihi kayıt adına gerçekleri tüm çıplaklığıyla ortaya dökmeliyiz: Vilalar onları alenen kınayıp küçük düşürmüş, ardından da gözlerini Soluk Yıldız'ın kraliyet sarayına haraç sunmaya çevirmiş olsalar dahi... Ne Volkodlak koalisyonu ne de "Kan Yutan" Kral Miscislav'ın bizzat kendisi, Vila topraklarına tek bir saldırı bile düzenlememiştir.
Buna karşın Kral Miscislav, Topraksız Vodyanoy'un kızının (Volgograd'ın ilk Grandüşesi, "Zmey Hanımı" namlı başka bir Vaselisa, Vaselisa Vodyanovna'nın) Volkodlak koalisyonuna sırt çevirip genç İmparator Monomakh'a biat ettiğini öğrenir öğrenmez bu fırsatı kaçırmadı; ordularını kendisine hâlâ sadakatle bağlı müttefikleri olan Su İfritlerinin topraklarına sürerek o diyarları kana buladı ve acımasızca yağmaladı.
Öyle ya da böyle, "Snezhnyi Seferi Tarihi"nde anlatıldığı üzere savaşın sonunda Vaselisa Strivozha'nın huzuruna çıkan Filipov Vseslavyevich, uzun bir kılıcı onun önündeki masaya fırlattı ve ona şu sözlerle seslendi:
"Senden daha değişkenim leydim, bu yüzden iyi bilirim: Rüzgar, tıpkı bir yalan gibi avuçta tutulamaz. Ama sözlerime iyi kulak ver ey güzel kadın, bilge Vaselisa. Kış geldiğinde rüzgar bile donup kalacaktır."
Bunun üzerine Vaselisa Strivozha ona şu sözlerle karşılık verdi:
"Ne kadar soğuk eserse essin, hiçbir rüzgar insanın sırtındaki giysiyi söküp alamaz aziz dostum Vseslavyevich. Nitekim kış ne kadar çetin geçerse, insanlar da o kadar sıkı sarınır."
Bunun üzerine kahkahayı basan Filipov Vseslavyevich, kılıcın aslında bir savaş ganimeti olduğunu ve İmparator Monomakh tarafından, Soluk Yıldız kraliyet sarayına her zamanki gibi sadık bir müttefik olarak kalması umuduyla ona gönderildiğini anlattı. Strivozha bu ricayı seve seve kabul ederek yedi gün yedi gece süren bir ziyafet verdi.
...
Cilt III: Monomakh'ın Seyahatleri ... Çar Monomakh devrinde, neredeyse tüm Fey soyları kendi soylarına daha fazla lütuf kazandırmak umuduyla birbirleriyle yarışır ve ona olan sadakatlerinin köklü geçmişiyle övünürdü. Yine de hiç kimse, Hesperides'in Snegurochkalarının ona en yakın soy olduğu gerçeğine itiraz edemezdi. Bunun sebebi gün gibi ortadaydı: Çar Monomakh, ilk Hesperides Grandüşesinin büyükannesi, "Kanlı Knezna" Yalyane Morevna ile arasındaki bağı hiçbir zaman gizlememiş, hatta pek çok kez halkın huzurunda ona "öğretmenim" diye hitap etmişti. Yalyane Morevna'nın adına güvenilir tarih kayıtlarında oldukça nadir rastlanır (Çar Monomakh, Kitezhgrad'ı kurmadan çok önce ardında hiçbir iz bırakmadan sırra kadem basmıştır) ve hakkındaki anlatıların büyük bir kısmı halk efsanelerine ve şarkılara dayanır. Onun, Hyperborea'dan sağ kurtulanlardan biri olduğu söylenir. Halkın zihninde soğuk ve çekingen bir figür olarak yer edinen sonraki nesil Snegurochkaların aksine o, birçok Fey soyunu yağmalayıp yerle bir ederken sergilediği olağanüstü vahşetle nam salmıştı; bu durum ona o kötü şöhretli "Kanlı Knezna" unvanını kazandırmıştı. Yine de her daim bir erdem olarak övülen cesareti bir düşünün. Sizce bu erdem, ilkel kadim halkların arasında yalnızca şan ve şerefe duyulan açlık sayesinde mi filizlenmiş olabilir? O halde şunu söylemekten çekinmeyelim: Cesaret, dünyayı yenileyen bir meziyet haline gelmeden evvel düpedüz bir suçtu. Yağma onun beşiği, açgözlülük ise bakıcısıydı. Yine de tüm bunlara rağmen unutulmamalıdır ki Yalyane Morevna'nın, o çağda karlı düzlüklerde perişan halde dolaşan insan klanlarına hiçbir zaman el sürmediği anlaşılmaktadır. Tam aksine; Davograd Günceleri de dahil pek çok kayıt, onun vaktiyle insanları Hesperides'e kabul ettiğinden ve canavar akınlarına karşı onlara kalkan olduğundan bahseder. Davograd Günceleri'nin yazarı onu "eski efendilerinin önünde ancak kuyruk sallayabilen ruhsuz bir zavallı, bir köle" diyerek aşağılar ancak ne kadar açgözlü olduğuna veya yağma yoluyla ne tür hazineler kazandığına dair tek bir ayrıntı bile vermez. Bu rivayetlerin ardındaki gerçek ne olursa olsun, genç Çar Monomakh'ın canına kıymadığı kesindir. Bilakis, onun kendi halkının arasına katılmasına müsaade etmiş ve ona mızrak sanatının inceliklerini öğretmiştir. ... Böylece, Yalyane'ye veda edip yollara düşen genç Monomakh'ın yolu, ileride en güvendiği danışmanı ve Druzhna'nın ilk komutanı olacak o kişiyle; şekil değiştirenlerin genç atası Filipov Vseslavyevich ile kesişti. Söylencelere göre Filipov, kendi bilgeliğini geleceğin Çar'ından fersah fersah üstün gördüğünden, başlarda Monomakh'ı fazlasıyla küçümsemişti. Monomakh, onun "Synaimos"u (Fey dilinde kabaca "silah arkadaşı", "kardeş" veya "soydaş" olarak çevrilebilen bir sözcük) olabilmek umuduyla ona kendi rızasıyla en saf türden kristalleri sunsa da Filipov bu armağanları geri çevirdi. Bunun yerine, içinden taşan bir özgüvenle Monomakh'a meydan okudu ve ondan kendisine boyun eğmesini talep etti. Bu mücadeleye dair günümüze ulaşan nice anlatı vardır; lakin içlerinden en muteber olanı şöyle rivayet edilir: İlk olarak Filipov bir gelinciğe dönüşüp Monomakh'ın tüm silahlarını parçaladı: kılıcını, mızrağını, yayını ve kalkanını. Böylece Monomakh'ın onunla savaşamayacağını düşünmüştü. Ancak onu büyük bir sürpriz bekliyordu; Monomakh gelinciği ensesinden kavradığı gibi, tıpkı bir mızrak misali koskoca bir dağın ötesine fırlattı. Ardından Filipov bir şahin suretine büründü ve boğazını parçalamak niyetiyle Monomakh'a doğru dalış yaptı. Monomakh ise şahini ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tam iki dağın ötesine fırlattı. Ardından Filipov beyaz bir kurda büründü ve boğazını parçalamak niyetiyle Monomakh'ın üzerine atıldı. Monomakh ise kurdu ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam üç dağın ötesine fırlattı. Ardından Filipov devasa bir ayıya büründü ve boğazını parçalamak niyetiyle Monomakh'ın üzerine atıldı. Monomakh ise ayıyı ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam dört dağın ötesine fırlattı. Ardından Filipov, ufak bir tepe heybetinde bir boğaya büründü ve onu ezip dümdüz etmek niyetiyle Monomakh'a hücum etti. Monomakh ise boğayı ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam beş dağın ötesine fırlattı. Ardından Filipov, uçsuz bucaksız bir sıradağ heybetinde bir deve dönüştü ve onu ezip dümdüz etmek niyetiyle Monomakh'a hücum etti. Monomakh ise devi ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam altı dağın ötesine fırlattı. Ardından Filipov bizzat Monomakh'ın suretine büründü ve geleceğin Çar'ının kendisine el kaldırmaya kıyamayacağını düşünerek üzerine atıldı. Ne var ki Monomakh onu ensesinden kavradığı gibi bir mızrak misali savurarak tek hamlede tam yedi dağın ötesine fırlattı. Nihayetinde Monomakh'ın yüreğindeki saflıktan etkilenen Filipov, onun teklifini kabul ederek en sadık Synaimos'u ve en yakın dostu oldu. Efsanelere göre bir keresinde dev bir balinanın midesine doğru omuz omuza yelken açmış, bir başka seferinde ise karlı düzlüklerde ulu bir ejderhaya yedi gün boyunca kafa tutmuşlardı. Günümüzde bu destansı anlatıları teyit etmenin hiçbir yolu kalmamış olsa da şüphe götürmeyen bir gerçek var: İstisnasız her kadim metin, Filipov Vseslavyevich adını "kurnazlık", "kıvrak zeka" ve "zafer" kelimeleriyle yan yana anar. Bu ileri görüşlü stratejist, uzun ömrü boyunca yalnızca üç kez yenilgi yüzü gördü. İlkini Monomakh'ın elinden, ikincisini bizzat kendi eşinin elinden, üçüncüsünü ise yer altının derinliklerinden fışkıran o zifiri karanlık felaketin elinden. Şu not düşülmelidir ki o çağlarda Feyler ile insanlık arasındaki uçurum, ebedi bir buzul kadar aşılmazdı; zira Feyler asil, cesur ve ölümcülken, insanlar kırılgan, cılız ve ehemmiyetsizdi. Bu yüzdendir ki yollara düşen Monomakh ve Filipov, bir insan klanına muhafızlık yapan savaşçı kadın Nepla Korolevitsna ile ilk karşılaştıklarında her iki genç de dehşete düşmüştü. Volkhov Kayıtları, kadının ikisinin toplamından daha ağır bir savaş çekici taşıdığını, ateş püsküren bir at sürdüğünü ve tek bir öfkeli haykırışıyla Filipov Vseslavyevich'in savaş atına diz çöktürdüğünü yazar. Monomakh, gözdağı vermek umuduyla (zehirli bir yılana dönüşen) Filipov'u kadının üzerine fırlatsa da, kadın yılanı kuyruğundan yakaladığı gibi tek fırlatışta tam üç dağ öteye geri savurmuştu. Nihayetinde Filipov, kendi gözlerinden birine mal olsa da bu şampiyonu atından indirmeyi başardı. O çağın törelerine göre galip gelen taraf, yenilen klanın tamamını kılıçtan geçirme veya köle etme hakkına sahipti. Fakat genç Monomakh bunu yapmadı. Aksine, bu insan klanını bağışladı ve onları ileride Belovodye Limanı olarak anılacak topraklara yerleşmeye yönlendirdi. Filipov'un içinde hınç besleyebileceğinden çekinerek (Belovodye Yıllıkları kayıtlarında belirtildiği üzere) ona şöyle seslendi: "Filipov Vseslavyevich, Synaimos'um, aziz kardeşim, beni bağışla. Bembeyaz karların üzerine kan dökülsün istemem. Bu, öğretmenim Yalyane Morevna'nın bana öğrettiği merhamet ilkesidir." Bunun üzerine Filipov şöyle karşılık verdi: "Sana sitemim yok Monomakh, Synaimos'um, can kardeşim. Yüreğin daha fazla vicdan azabıyla kahrolmasın diye onu kendime eş alacağım, böylece sana kin güdeceğimden yana hiçbir korkun kalmayacak." Telaşa kapılan Monomakh onu caydırmak için hızla atıldı; zira Feyler uzun ömürlüydü, insan hayatı ise kışın yağan bir kar tanesi misali daima kısacıktı. Filipov şu karşılığı verdi: "Onun oku bir gözümü, kahramanlığı ve güzelliği ise diğerini benden aldı. Ben zaten kördüm. Bir kış gününün kısa olmasının ne önemi var?" Ve böylece Nepla Korolevitsna ile hayatını birleştirdi. Ne var ki bu evlilik, en başından öngördüklerinden bile kısa sürdü. İnsan ömrü bir göz kırpımı misali geçip gider, en kudretli savaşçı dahi kaderin ördüğü felaketlerden kaçamaz. Ansızın vuran tek bir hastalık bile bir insanın canını almaya yeterlidir. Gelgelelim ölüm, Filipov Vseslavyevich'e kapılarını aralamayı daima reddetti. Yüreğindeki keder, ne İmparator Monomakh ile olan kadim dostluğuna ne de ettiği yeminlere üstün gelebildi. Haliyle yaşamaya devam etmekten başka çaresi kalmamıştı. İşte tam da bu yüzden, binlerce yıl sonra biri çıkıp da ölen eşinin hayaletini karşısına çağırdığında; uzun ömrü nice kurnazlıklarla geçmiş, yalanların efendisi olan bu büyücü, o seyyar şarlatanın sözlerine zerre tereddüt etmeden inandı. Ve o günden sonra da Çar Monomakh'ı, kökeni bilinmeyen bu deli keşişe karşı uyarmaktan temelli vazgeçti. Rivayete göre, yerin derinliklerinden fışkıran o zifiri karanlık felaket, karşısında Nepla Korolevitsna'nın suretine büründü ve ona Çar Monomakh'ın ordusunu terk edip kendi safına katılmasını buyurdu. Grandük Filipov, şekil değiştirme sanatında ikisi arasından daha hünerli olanın kendisi olması gerektiğini söyleyerek karşılık verdi; zira gerçek Nepla Korolevitsna'nın kulağının arkasında bir ben vardı ancak düşmanı bu ayrıntıyı gözden kaçırmıştı. Düşmanı alelacele bir tutam saçını kenara iterek ondan tekrar bakmasını istedi. Bunun üzerine kahkahalara boğulan Filipov Vseslavyevich, gözlerinden yaşlar gelene dek güldü ve şöyle dedi: "Kulağının arkasında ben yoktu. Koca bir yalandı bu, yine de kanmak için nasıl da acele ettin. Tüm dünya aldanmaya can atar. Sen (kapkara felaket) de öylesin, ben de." Böylece savaş meydanlarında ordusuna önderlik etmeyi sürdürdü. Grandük Filipov, ordusunu ancak İmparator Monomakh'ın ölüm haberi geldiğinde ardında bıraktı. Bugüne dek nerede olduğunu bilen hiç kimse çıkmadı. ... Cilt VII: Monomakh'ın Büyük Seferi ... Vaselisa Strivozha'nın eyleminin ardındaki gerçek niyeti belirleyemiyor, Kral Miscislav'ın elçisine tam olarak ne söylediğini de hiçbir zaman öğrenemiyoruz. Şunu da belirtmek gerekir ki; "Saf Olan" Aziz Strivozha'nın adını lekelemek gibi bir dileğimiz olmadığı gibi, nesiller boyu süregelen o cesur Vilaların sadakatini sorgulamak aklımızın ucundan dahi geçmez. Ne var ki tarafsız bir tarihi kayıt adına gerçekleri tüm çıplaklığıyla ortaya dökmeliyiz: Vilalar onları alenen kınayıp küçük düşürmüş, ardından da gözlerini Soluk Yıldız'ın kraliyet sarayına haraç sunmaya çevirmiş olsalar dahi... Ne Volkodlak koalisyonu ne de "Kan Yutan" Kral Miscislav'ın bizzat kendisi, Vila topraklarına tek bir saldırı bile düzenlememiştir. Buna karşın Kral Miscislav, Topraksız Vodyanoy'un kızının (Volgograd'ın ilk Grandüşesi, "Zmey Hanımı" namlı başka bir Vaselisa, Vaselisa Vodyanovna'nın) Volkodlak koalisyonuna sırt çevirip genç İmparator Monomakh'a biat ettiğini öğrenir öğrenmez bu fırsatı kaçırmadı; ordularını kendisine hâlâ sadakatle bağlı müttefikleri olan Su İfritlerinin topraklarına sürerek o diyarları kana buladı ve acımasızca yağmaladı. Öyle ya da böyle, "Snezhnyi Seferi Tarihi"nde anlatıldığı üzere savaşın sonunda Vaselisa Strivozha'nın huzuruna çıkan Filipov Vseslavyevich, uzun bir kılıcı onun önündeki masaya fırlattı ve ona şu sözlerle seslendi: "Senden daha değişkenim leydim, bu yüzden iyi bilirim: Rüzgar, tıpkı bir yalan gibi avuçta tutulamaz. Ama sözlerime iyi kulak ver ey güzel kadın, bilge Vaselisa. Kış geldiğinde rüzgar bile donup kalacaktır." Bunun üzerine Vaselisa Strivozha ona şu sözlerle karşılık verdi: "Ne kadar soğuk eserse essin, hiçbir rüzgar insanın sırtındaki giysiyi söküp alamaz aziz dostum Vseslavyevich. Nitekim kış ne kadar çetin geçerse, insanlar da o kadar sıkı sarınır." Bunun üzerine kahkahayı basan Filipov Vseslavyevich, kılıcın aslında bir savaş ganimeti olduğunu ve İmparator Monomakh tarafından, Soluk Yıldız kraliyet sarayına her zamanki gibi sadık bir müttefik olarak kalması umuduyla ona gönderildiğini anlattı. Strivozha bu ricayı seve seve kabul ederek yedi gün yedi gece süren bir ziyafet verdi. ...
Evidence locale: tr
Text source
- Path
Readable/TR/Book1287_TR.txt- JSON Pointer
/
